Aluminiumzouten in deodorant: zijn ze echt zo slecht?

Als je regelmatig natuurlijke deodorant gebruikt of weleens door de deodorants bij de drogist hebt staan neuzen, ben je de term Aluminiumzouten vast tegengekomen. Vooral de woorden ‘zonder aluminium’ worden tegenwoordig nogal enthousiast op verpakkingen gezet. Alsof het automatisch betekent dat je een betere keuze maakt. Maar waarom zit aluminium eigenlijk in deodorant? Is het echt slecht voor je? En wat gebeurt er als je overstapt op een deodorant zonder aluminium?

Ik leg het je graag uit. Ik heb inmiddels behoorlijk wat verschillende deodorants getest. Van de navulbare deodorants van Wild en Dove tot Nuud. En daar zit een belangrijk verschil tussen. De één zorgt ervoor dat je minder zweet, terwijl de ander alleen probeert te voorkomen dat je zweet gaat ruiken. Aluminiumzouten spelen daarin de hoofdrol.

Eerst even: waarom zweten we eigenlijk?

Zweten heeft misschien niet zo’n aantrekkelijk imago, maar het is een heel normaal en vooral nuttig proces. Je lichaam gebruikt zweet onder andere om af te koelen. Als je lichaamstemperatuur stijgt, produceren je zweetklieren vocht. Dat verdampt op je huid en helpt je lichaamstemperatuur weer naar beneden. Heel handig dus.

Alleen zijn die natte plekken onder je oksels iets minder handig wanneer je net een mooi shirt hebt aangetrokken. En dan hebben we natuurlijk nog de geur. Maar daar kunnen we zweet eigenlijk niet eens volledig de schuld van geven.

Vers zweet is grotendeels geurloos. De typische zweetlucht ontstaat vooral doordat bacteriën op je huid bestanddelen uit je zweet afbreken. Daarom bestaan er grofweg twee manieren om het probleem aan te pakken. Je kunt ervoor zorgen dat het zweet minder gaat ruiken. Of je kunt ervoor zorgen dat je überhaupt minder zweet. En bij die tweede optie komen aluminiumzouten om de hoek kijken.

Wat zijn aluminiumzouten?

Aluminiumzouten zijn verbindingen die aluminium bevatten. In deodorants en antitranspiranten kom je bijvoorbeeld aluminium chlorohydrate tegen. Ze worden toegevoegd vanwege hun antitranspirerende werking. Wanneer aluminiumzouten in contact komen met vocht onder je oksels, vormen ze tijdelijk een soort gelachtig laagje in de afvoer van je zweetklieren. Daardoor kan er minder zweet naar het huidoppervlak komen. En voilà: drogere oksels.

Dat effect is tijdelijk. Zodra je stopt met het gebruiken van een antitranspirant verdwijnt het weer.

Kortom: aluminiumzouten zorgen er dus alleen voor dat je minder zweet.

Deodorant en antitranspirant zijn dus niet hetzelfde

We noemen eigenlijk alles wat we onder onze oksels smeren ‘deodorant’, maar technisch gezien zit er wel degelijk verschil tussen een deodorant en een antitranspirant. Een deodorant richt zich voornamelijk op zweetgeur. Een antitranspirant vermindert de hoeveelheid zweet. En voor die antitranspirerende werking worden meestal aluminiumzouten gebruikt.

Dat verklaart meteen waarom je met een natuurlijke deodorant soms ineens merkt dat je oksels vochtiger zijn. Het product werkt dan niet per se slechter. Het doet gewoon iets anders. Stukje verwachtingsmanagement 😉

Waarom hebben aluminiumzouten zo’n slechte naam?

Zoek online op aluminium in deodorant en je komt behoorlijk heftige verhalen tegen. Aluminium zou zich ophopen in je lichaam. Het zou voorkomen dat je lichaam afvalstoffen kan afvoeren. Het zou Alzheimer veroorzaken. En misschien wel de bekendste: aluminium in deodorant zou het risico op borstkanker verhogen.

Vooral dat laatste klinkt op het eerste gezicht misschien logisch. Je brengt een product dagelijks aan onder je oksels, vlak bij je borsten. Maar iets wat logisch klinkt, is natuurlijk nog geen wetenschappelijk bewijs.

Veroorzaakt aluminium in deodorant borstkanker?

Op basis van het wetenschappelijke bewijs dat we op dit moment hebben, is er geen reden om aan te nemen dat normaal gebruik van deodorant met aluminiumzouten borstkanker veroorzaakt. Ook KWF is daar duidelijk over.

Er zijn in het verleden verschillende onderzoeken gedaan naar aluminium en borstkanker. Sommige onderzoeken zorgden voor onrust, maar hadden belangrijke beperkingen. Grotere en betrouwbaardere onderzoeken hebben geen oorzakelijk verband aangetoond tussen het gebruik van antitranspirant en borstkanker.

Ook het feit dat we onze oksels scheren en daarna deodorant gebruiken, is onderzocht. Er is geen overtuigend bewijs dat dit het risico op borstkanker verhoogt. De hoeveelheid aluminium die via de huid het lichaam binnenkomt, blijkt bovendien zeer klein te zijn.

En hoe zit het met Alzheimer?

Ook die claim zie je nog regelmatig voorbij komen. Er wordt al tientallen jaren onderzoek gedaan naar een mogelijke relatie tussen aluminium en de ziekte van Alzheimer. Tot nu toe is niet aangetoond dat het gebruik van deodorant met aluminiumzouten Alzheimer veroorzaakt. Dat betekent natuurlijk niet dat wetenschap nooit meer nieuwe inzichten kan opleveren. Dat geldt voor vrijwel ieder ingrediënt dat we gebruiken.

Maar op basis van de kennis die er nú is, is er geen wetenschappelijke reden om je deodorant met aluminiumzouten weg te gooien uit angst voor Alzheimer.

Maar blokkeer je dan niet de afvoer van afvalstoffen?

Als je voorkomt dat je zweet, kunnen afvalstoffen je lichaam niet meer verlaten. Toch? Gelukkig werkt ons lichaam iets anders. Je lichaam gebruikt zweet voornamelijk om je temperatuur te reguleren. Het afvoeren van afvalstoffen gebeurt vooral via je lever en nieren en vervolgens via urine en ontlasting. Bovendien smeer je antitranspirant maar op een ontzettend klein gedeelte van je totale huidoppervlak. Je lichaam kan op de rest van je huid nog steeds gewoon zweten.

Je oksels hoeven dus niet dagelijks een grote detox uit te voeren. Daar hebben we gelukkig andere organen voor.

Zijn aluminiumzouten in deodorant veilig?

Bij normaal gebruik: ja. Cosmetica die in Nederland en de rest van de Europese Unie worden verkocht, moeten voldoen aan Europese veiligheidsregels.

Het Europese Scientific Committee on Consumer Safety heeft aluminium in cosmetische producten uitgebreid beoordeeld. Op basis van de beschikbare gegevens worden aluminiumverbindingen binnen vastgestelde concentraties als veilig beschouwd voor gebruik in onder andere deodorant en antitranspirant. Ook de Nederlandse overheid geeft aan dat persoonlijke verzorgingsproducten met aluminiumzouten bij normaal gebruik veilig zijn.

Dat betekent dus ook dat ‘aluminiumvrij’ niet automatisch ‘veiliger’ betekent. Het betekent in eerste instantie vooral dat het product geen aluminium bevat en dat het product niet voorkomt dat je zweet.

Waarom kiezen dan toch zoveel mensen voor deodorant zonder aluminium?

Omdat veiligheid natuurlijk niet de enige reden is om voor een product te kiezen. Misschien vind je het simpelweg niet nodig om transpiratie tegen te houden. Misschien werkt een natuurlijke deodorant bij jou ontzettend goed. Misschien reageert je huid niet prettig op je huidige antitranspirant. Of misschien vind je het idee van een deodorant zonder aluminium gewoon fijner. Allemaal prima redenen.

Merken als Wild en Nuud kiezen er bijvoorbeeld bewust voor om transpiratie niet tegen te houden. Ze richten zich vooral op het voorkomen van ongewenste geurtjes. En dat kan prima werken. Je moet alleen wel weten wat je koopt.

Ga je meer zweten als je stopt met aluminium?

Hier moest ik zelf ook even over nadenken. Als je jarenlang een antitranspirant hebt gebruikt en vervolgens overstapt op een deodorant zonder aluminium, kan het zeker voelen alsof je ineens veel meer zweet. Maar dat betekent niet automatisch dat je lichaam ineens extra zweet produceert omdat het moet ‘ontgiften’. Je gebruikte hiervoor simpelweg een product dat de hoeveelheid transpiratie verminderde. Stop je daarmee? Dan merk je je normale transpiratie weer. Daar moet je écht even aan wennen.

Het verschil kan behoorlijk groot zijn, vooral als je altijd een sterke antitranspirant hebt gebruikt.

Is een deodorant zonder aluminium beter?

Niet per definitie. Er wordt binnen beauty ontzettend graag gewerkt met termen als clean, natural, free from en zonder aluminium. Daardoor ontstaat al snel het idee: zonder = beter. Maar zo simpel werkt het niet.

Een deodorant zonder aluminium is niet automatisch beter voor je gezondheid dan een antitranspirant mét aluminium. Het zijn vooral twee verschillende soorten producten.

Wil je graag minder zweten? Dan is een antitranspirant met aluminiumzouten de meest logische keuze. Vind je transpireren geen probleem en wil je vooral voorkomen dat je gaat ruiken? Dan kun je prima kiezen voor een deodorant zonder aluminium.

Aluminiumzouten en een gevoelige huid

Hoewel aluminiumzouten bij normaal gebruik als veilig worden beschouwd, betekent dat natuurlijk niet dat ieder product voor iedere huid fijn is. Een antitranspirant kan bij sommige mensen irritatie veroorzaken. Vooral direct na het scheren kan de huid onder je oksels behoorlijk gevoelig zijn. Een product kan dan prikken of een branderig gevoel geven.

Heb je daar vaak last van? Dan kan het interessant zijn om verschillende formules te proberen. Maar kijk daarbij niet alleen naar aluminium. Ook parfum, alcohol en andere ingrediënten in een deodorant kunnen irritatie veroorzaken. Een reactie op één deodorant betekent dus niet automatisch dat aluminiumzouten de boosdoener zijn.

Wild, Nuud of Dove: waar zit het verschil?

Dit is misschien wel de makkelijkste manier om het verschil duidelijk te maken.

Wild Stick bevat geen aluminiumzouten. Je blijft dus zweten, maar de deodorant is bedoeld om je fris te houden en ongewenste geurtjes tegen te gaan. Let op: de Wild Roller bevat wél aluminiumzouten.

Nuud bevat ook geen aluminiumzouten. Ook hierbij blijf je transpireren. Nuud gebruikt onder andere microsilver en zinkoxide om de bacteriën die verantwoordelijk zijn voor zweetgeur onder controle te houden.

Dove antitranspirant bevat juist wél aluminiumzouten om de hoeveelheid transpiratie te verminderen.

Geen van deze systemen is automatisch ‘goed’ of ‘fout’. Het hangt af van wat jij belangrijk vindt.

Moet je aluminium in deodorant vermijden?

Als je deodorant met aluminiumzouten fijn vindt en je huid er goed op reageert, is er op basis van de huidige wetenschappelijke kennis geen reden om ermee te stoppen.

Wil je liever een deodorant zonder aluminium? Ook helemaal prima.

Ik vind het vooral belangrijk dat we een keuze maken omdat we weten wat een product doet, en niet omdat een verpakking ons het gevoel geeft dat een bepaald ingrediënt eng is. Aluminiumzouten zijn niet de grote boeman van deodorant. Ze hebben gewoon een functie. En of jij die functie nodig hebt? Dat bepaal je lekker zelf.