Xanthelasma: wat zijn die bultjes rond je ogen?

Misschien heb je ze weleens gezien: kleine bultjes rond de ogen. Ze vallen niet altijd meteen op, maar als je ze eenmaal ziet, kun je ze eigenlijk niet meer negeren. Vaak kun je ze ook voelen. Deze plekjes worden xanthelasma genoemd. Ze zijn onschuldig, maar veel mensen vinden ze cosmetisch storend. En dat is logisch: ze zitten precies op een plek waar je ze moeilijk kunt verbergen.

In deze blog leg ik uit:

• wat xanthelasma precies is,
• hoe het ontstaat,
• wat je er zelf aan kunt doen,
• wanneer je beter een specialist kunt raadplegen,
• welke ingrediënten en producten kunnen helpen,
• en hoe je het mogelijk kunt voorkomen.

Wat is xanthelasma?

Xanthelasma zijn vetophopingen onder de huid, meestal rond de oogleden. Ze zien eruit als zachte, gelige of lichtgele plekjes of platte bultjes. Het zijn dus geen verstopte poriën of ontstekingen.

Kenmerken van xanthelasma:

• gelige of crèmeachtige kleur,
• zachte, platte bultjes,
• altijd rond de ogen,
• pijnloos.

De plekjes bestaan uit cholesterol en andere vetten die zich onder de huid ophopen.

Hoewel het er misschien zorgwekkend uitziet, is xanthelasma meestal onschuldig. Het is dus geen huidkanker of gevaarlijke aandoening.

Wel kan het een signaal van je lichaam zijn dat je cholesterol verhoogd is.

Hoe ontstaat xanthelasma?

De precieze oorzaak is niet altijd duidelijk, maar vaak heeft het te maken met vetstofwisseling in het lichaam.

Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• Verhoogd cholesterol: De meest bekende oorzaak. Wanneer het cholesterolgehalte in het bloed hoog is, kan een deel daarvan zich in de huid afzetten.
• Erfelijke aanleg: Sommige mensen krijgen xanthelasma terwijl hun cholesterol helemaal normaal is. In dat geval speelt genetische aanleg vaak een rol.
• Leeftijd: Xanthelasma komt vaker voor bij mensen boven de 40 jaar, maar het kan ook eerder ontstaan.
• Hormonale veranderingen: Bij vrouwen kunnen hormonale schommelingen, bijvoorbeeld tijdens de overgang, invloed hebben op vetstofwisseling.

Andere gezondheidsfactoren

Het kan ook samenhangen met:

• diabetes,
• leverproblemen,
• schildklieraandoeningen,
• overgewicht.

Dat betekent niet dat iedereen met xanthelasma automatisch een gezondheidsprobleem heeft, maar het kan wel een reden zijn om je cholesterol eens te laten controleren.

Kun je zelf iets doen tegen xanthelasma?

Veel mensen hopen dat xanthelasma vanzelf verdwijnt of met een crème weggaat. Helaas is dat meestal niet het geval. Omdat het om vetophopingen onder de huid gaat, kun je ze niet simpelweg “weg smeren”.

Wat je wél kunt doen:

Gezonde voeding

Een dieet dat helpt bij het verlagen van cholesterol kan mogelijk voorkomen dat het erger wordt.

Denk aan:

• meer groenten en fruit,
• volkoren producten,
• gezonde vetten (olijfolie, noten, avocado),
• minder verzadigde vetten.

Meer beweging

Regelmatig bewegen helpt bij het verbeteren van je cholesterolwaarden.

Stoppen met roken

Roken kan bijdragen aan problemen met bloedvaten en vetstofwisseling.

Gewicht in balans houden

Overgewicht kan invloed hebben op cholesterol en vetopslag in het lichaam.

Deze stappen zorgen er niet altijd voor dat bestaande xanthelasma verdwijnt, maar ze kunnen nieuwe vorming helpen verminderen.

Welke skincare ingrediënten kunnen helpen?

Hoewel huidverzorgingsproducten xanthelasma niet volledig kan verwijderen, zijn er wel ingrediënten die de huid rondom de ogen kunnen verbeteren en vetophoping mogelijk helpen reguleren.

• Retinol: stimuleert celvernieuwing en kan helpen bij het verbeteren van de huidstructuur.
• Niacinamide: Dit ingrediënt helpt bij het reguleren van talgproductie, het versterken van de huidbarrière en het verbeteren van de huidstructuur.
• Vitamine C: ondersteunt de collageenproductie, huidverheldering en bescherming tegen vrije radicalen.
• AHA-exfolianten: Ingrediënten zoals glycolzuur kunnen helpen bij het vernieuwen van de huid. Belangrijk: rond de ogen moet je hier heel voorzichtig mee omgaan.

Hoewel deze ingrediënten de huidconditie kunnen verbeteren, moet je realistisch blijven: ze zullen xanthelasma meestal niet volledig laten verdwijnen.

Wanneer moet je naar een specialist?

Als de plekjes je storen of groter worden, kun je een afspraak maken bij een specialist.

Een specialist kan beoordelen:

• of het inderdaad xanthelasma is,
• of je cholesterol onderzocht moet worden,
• welke behandeling mogelijk is.

Medische behandelingen zijn bijvoorbeeld:

• Laserbehandeling: een laser kan de vetophoping verwijderen.
• Chemische peeling: sterke medische peelings kunnen het plekje afbreken.
• Kleine chirurgische ingreep: bij grotere plekjes kan een dermatoloog het verwijderen.
• Plasma behandeling: een techniek waarbij de huid gecontroleerd wordt behandeld om het plekje te verwijderen.

Belangrijk om te weten: xanthelasma kan terugkomen, zelfs na behandeling.

Kun je xanthelasma voorkomen?

Niet altijd, maar je kunt de kans wel verkleinen door goed voor je gezondheid te zorgen.

Tips:

• laat je cholesterol regelmatig controleren,
• eet gevarieerd en gezond,
• beweeg voldoende,
• rook niet,
• verzorg de huid rond je ogen goed.

Ook een goede skincare routine kan helpen om de huid gezond te houden.